Αφιέρωμα: Οι τρεις μεγάλες προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης για την εκπαίδευση

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ:

ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΣΠΙΝΕΛΛΗΣ,
Καθηγητής του Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και
του Τμήματος Τεχνολογίας Λογισμικού του Πολυτεχνείου του Ντελφτ

 

 

Η πρόσφατη αλματώδης ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) αλλάζει δραματικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τη γνώση, την εργασία, τη δημιουργικότητα, ακόμα και την ανθρώπινη σκέψη. Το εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να προσαρμοστεί σε τρεις τομείς.

Ο πρώτος αφορά την αξιολόγηση των εκπαιδευομένων. Οι εφαρμογές ΤΝ μπορούν πλέον να ανταποκριθούν εξαιρετικά σε πολλές τυπικές εκπαιδευτικές εργασίες. Συνεπώς, ο κύριος όγκος της αξιολόγησης πρέπει να μεταφερθεί στο ελεγχόμενο περιβάλλον της τάξης. Παράλληλα, θα βοηθήσουν τεχνολογικές πρωτοβουλίες εταιρειών ΤΝ για τον περιορισμό της χρήσης της ως «λυσάρι». Τέλος, πρέπει να καλλιεργείται καθολικά η υπεύθυνη χρήση της ΤΝ.

Ο δεύτερος καλύπτει το περιεχόμενο της εκπαίδευσης. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα πρέπει να μειώσουν την έμφαση σε γνώσεις και δεξιότητες που απαξιώνονται από τη νέα τεχνολογία· ίσως η καλλιέπεια θα έχει την τύχη της καλλιγραφίας. Ταυτόχρονα, η εκπαίδευση θα πρέπει να καλύψει έναν νέο τρόπο ανθρώπινης σκέψης και δράσης: αυτόν στον οποίο ο άνθρωπος δουλεύει συνεργατικά με συστήματα ΤΝ.

Ο τρίτος και βαθύτερος τομέας αφορά τον ρόλο της εκπαίδευσης. Μέσα σε τέσσερα χρόνια περάσαμε από τις εύγλωττες αλλά συχνά εσφαλμένες απαντήσεις του ChatGPT σε συστήματα που λύνουν εμβληματικά μαθηματικά προβλήματα αλλά και που συνωμοτούν για να κοροϊδέψουν τους δημιουργούς τους. Αυτή η πρόοδος μας αναγκάζει να σκεφτούμε δύο ακραία σενάρια. Στο αισιόδοξο σενάριο της αφθονίας, η ΤΝ και η ρομποτική καλύπτουν μεγάλο μέρος της ανθρώπινης εργασίας και η ανάγκη για απασχόληση υποχωρεί. Τότε σχολεία και πανεπιστήμια θα πρέπει να δώσουν έμφαση στην παιδεία: στην πνευματική και πολιτισμική καλλιέργεια και στην αυτοπραγμάτωση ανθρώπων για τους οποίους η εργασία δεν αποτελεί πλέον τον κεντρικό άξονα της ζωής.

Στο αντίθετο, εφιαλτικό σενάριο, ανεξέλεγκτα ή εχθρικά συστήματα ΤΝ απειλούν τις υποδομές και την ίδια την κοινωνία. Τότε η εκπαίδευση επιστρέφει στα θεμελιώδη: επιβίωση, ανθεκτικότητα, τεχνική γνώση και διατήρηση της απαιτούμενης φλόγας για την αναγέννηση μιας σοφότερης κοινωνίας από τις στάχτες της. Όποιο μέλλον κι αν επικρατήσει, το κρίσιμο στοίχημα της εκπαίδευσης είναι να διατηρήσει τον άνθρωπο ικανό να καθορίζει ο ίδιος τη θέση της στον κόσμο.

ΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ:

Τι Πανεπιστήμιο χρειαζόμαστε στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης;
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΜΨΩΝ  |  Καθηγητής και Διευθυντής Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ηλεκτρονική Μάθηση» του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιώς

Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ  |  Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Πληροφορικής του ΟΠΑ

Αν η ΤΝ γράφει τον κώδικα, γιατί να μάθουμε προγραμματισμό;
THOMAS OVERKLIFT  |  ANDY ZAIDMAN

Οικονομικά και Τεχνητή Νοημοσύνη
ΒΑΣΙΑ ΠΑΝΟΥΣΗ  |  Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών του ΟΠΑ

Τεχνητή Νοημοσύνη και Μάρκετινγκ
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΑΠΠΑΣ  |  Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του ΟΠΑ

Ευκαιρίες και προκλήσεις στην εκπαίδευση στελεχών επιχειρήσεων
KLAS ERIC SODERQUIST  |  Καθηγητής Διοίκησης Καινοτομίας και Γνώσης του ΟΠΑ και Διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος ΜΒΑ International

 

Επιστροφή στο ΤΕΥΧΟΣ 64ο – ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026